İçeriğe geç
TREN

Fabric’te Bağlantı Yönetişimi: Admin API’leriyle Envanter, Sahiplik Devri ve Veri Bağlantısı Politikaları

Fabric yöneticileri artık tenant'taki tüm bağlantıları görebiliyor. Admin connection API'leri, Python ile bağlantı envanteri, sahiplik devri ve veri bağlantısı politikalarını açmadan önce yapılması gerekenler (önizleme).

Fabric’te Bağlantı Yönetişimi: Admin API’leriyle Envanter, Sahiplik Devri ve Veri Bağlantısı Politikaları
Bu yazıda 10
  1. Kısaca
  2. Neden önemli?
  3. 1. Admin connection API’leri
  4. 2. Python ile tenant çapında bağlantı envanteri
  5. 3. Sahiplik devri: ne yapar, ne yapmaz?
  6. 4. Veri bağlantısı politikaları
  7. Uygulama planı: önce gör, sonra kısıtla
  8. Sınırlar ve dikkat
  9. Benim görüşüm
  10. Kaynaklar

Yazar: @atilayberber

Fabric’te herkes bağlantı oluşturabiliyor: bir SQL veritabanına, bir SharePoint listesine, bir SaaS API’sine. Sorun, bu bağlantıların zamanla kimsenin tam olarak bilmediği bir envantere dönüşmesi. Sahibi şirketten ayrılmış bir bağlantı, hâlâ Basic kimlik doğrulamayla çalışan eski bir kaynak ya da başka bir tenant’a açılmış bir bağlantı… Şimdiye kadar “Bağlantıları ve ağ geçitlerini yönet” sayfası yalnızca sizin erişiminiz olan bağlantıları gösteriyordu; tenant genelinde bir liste yoktu.

4 Kasım 2026’da Microsoft bu boşluğu iki parçalı bir yenilikle kapatmaya başladı: yönetici (admin) bağlantı API’leri ve veri bağlantısı politikaları (data connection policies). İkisi de önizlemede. Bu yazıda ne getirdiklerini, Python ile tenant çapında bir bağlantı envanteri çıkarmayı ve politikaları açmadan önce dikkat edilmesi gerekenleri anlatıyorum.

Kısaca

  • Admin connection API’leri (önizleme): Fabric yöneticisi ya da service principal, tenant’taki tüm bağlantıları listeleyebiliyor; sahibi olmadığı bağlantılar dahil. Sır (parola, anahtar) dönmüyor; ad, tür, uç nokta, gizlilik düzeyi, kimlik doğrulama türü ve “son kullanım” zamanları dönüyor.
  • Sahiplik devri: Tek sahibi olan bir bağlantıya yönetici API ile yeni bir Owner atanabiliyor. Bu, kimlik bilgilerini devretmiyor.
  • Veri bağlantısı politikaları (önizleme): Power BI yönetici portalında bağlantı türlerini engelleme/izin verme, kimlik doğrulama yöntemi allowlist’i ve Entra ID bağlantıları için tenant allowlist’i. Bulut bağlantılarına tenant genelinde uygulanıyor.
  • Önce envanter, sonra politika: Politikaya uymayan mevcut bağlantılar “Policy Evaluation Failure” durumuna düşüp çevrimdışı oluyor. Kör açılan bir allowlist, gece çalışan pipeline’ları durdurabilir.

Neden önemli?

Fabric’te bir bağlantı (connection) bir kez oluşturulup pek çok öğe tarafından kullanılabilen bir nesne: pipeline’lar, Dataflow Gen2, semantic model yenilemeleri. Bu, yeniden kullanım için harika; yönetişim için zor. Microsoft’un duyurusundaki tespit net: standart yönetim sayfasında tenant çapında bir envanter yoktu, yöneticiler sahip olmadıkları bağlantıları göremiyordu.

Bunun pratik sonuçları tanıdık:

  • Bağlantının tek sahibi ayrılınca kimlik bilgisini güncelleyecek kimse kalmıyor.
  • Güvenlik ekibi “hangi kaynaklara Basic kimlik doğrulamayla bağlanıyoruz?” sorusuna cevap veremiyor.
  • Şirket dışındaki bir tenant’a açılmış bağlantılar fark edilmiyor.

1. Admin connection API’leri

Microsoft Learn’deki “Admin – Connections” REST API grubunda şu işlemler var: List Connections, Get Connection, Delete Connection ve rol atamaları için List / Get / Add / Update / Delete Connection Role Assignment. Learn’deki not açık: “Fabric tenant admin connection management is currently in Preview.”

En çok kullanacağınız iki uç nokta:

İşlemUç nokta
Tüm bağlantıları listeleGET https://api.fabric.microsoft.com/v1/admin/connections
Bir bağlantının rol atamalarıGET https://api.fabric.microsoft.com/v1/admin/connections/{connectionId}/roleAssignments

Yetki: Çağıranın Fabric yöneticisi olması ya da service principal ile kimlik doğrulaması gerekiyor. Delegated kapsamlar: Tenant.Read.All ya da Tenant.ReadWrite.All.

Neler dönüyor? Her bağlantı için id, displayName, connectivityType (ShareableCloud, OnPremisesGateway, VirtualNetworkGateway vb.), connectionDetails (tür ve yol), privacyLevel, credentialDetails (kimlik doğrulama türü, SSO türü, şifreleme) ve connectionRecency altında oluşturulma, son bağlanma ve son kimlik bilgisi kullanım zamanları. Parola ya da anahtar gibi sır değerleri dönmüyor.

Sınır: List Connections, tenant ve çağıran kimlik türü (kullanıcı ya da service principal) başına dakikada 10 istek ile sınırlı; aynı tenant’taki service principal’lar bu kotayı paylaşıyor ve her sayfa (continuation) ayrı bir istek sayılıyor. 429 dönerse Retry-After başlığındaki saniye kadar beklemek gerekiyor.

2. Python ile tenant çapında bağlantı envanteri

Aşağıdaki betik tüm bağlantıları sayfalayarak çekiyor, 429’da bekliyor ve sonucu CSV’ye yazıyor. Kimlik doğrulama için azure-identity kullanıyorum; Fabric yöneticisi bir hesapla etkileşimli giriş yapılabilir ya da service principal kullanılabilir.

# pip install azure-identity requests
import csv, time, requests
from azure.identity import InteractiveBrowserCredential

BASE = "https://api.fabric.microsoft.com/v1/admin/connections"
token = InteractiveBrowserCredential().get_token(
    "https://api.fabric.microsoft.com/.default").token
H = {"Authorization": f"Bearer {token}"}

def get(url, params=None):
    while True:
        r = requests.get(url, headers=H, params=params)
        if r.status_code == 429:
            time.sleep(int(r.headers.get("Retry-After", 60)))
            continue
        r.raise_for_status()
        return r.json()

rows, token_ = [], None
while True:
    page = get(BASE, {"continuationToken": token_} if token_ else None)
    for c in page.get("value", []):
        rec = c.get("connectionRecency", {})
        rows.append({
            "id": c["id"],
            "name": c.get("displayName"),
            "connectivity": c.get("connectivityType"),
            "type": c.get("connectionDetails", {}).get("type"),
            "path": c.get("connectionDetails", {}).get("path"),
            "privacy": c.get("privacyLevel"),
            "auth": c.get("credentialDetails", {}).get("credentialType"),
            "last_credential_used": rec.get("lastCredentialUsedDateTime"),
        })
    token_ = page.get("continuationToken")
    if not token_:
        break

with open("fabric_connections.csv", "w", newline="", encoding="utf-8") as f:
    w = csv.DictWriter(f, fieldnames=rows[0].keys())
    w.writeheader(); w.writerows(rows)
print(len(rows), "bağlantı yazıldı")

Bu CSV’yi Power BI’a ya da bir lakehouse tablosuna koyduğunuzda ilk sorular kendiliğinden çıkıyor:

  • auth sütununda Basic ya da Anonymous olan bulut bağlantıları hangileri?
  • privacy değeri None olanlar hangileri?
  • last_credential_used boş ya da çok eski olanlar hangileri?

Sahiplik için ikinci adım, her bağlantının rol atamalarını çekmek: .../connections/{id}/roleAssignments yanıtında her atamanın principal (tür, ad, UPN) ve role (Owner, User, UserWithReshare, PendingOwner) bilgisi var. Tek Owner’ı olan bağlantıları ayrı bir listede toplamak, “sahibi ayrılırsa ne olur?” riskini görünür kılar. Dakikada 10 istek sınırını hatırlayın; binlerce bağlantı varsa bu adımı gece, öncelikli bağlantılarla çalıştırın.

3. Sahiplik devri: ne yapar, ne yapmaz?

Duyuruya göre bir Fabric yöneticisi, tek sahibi olan bir bağlantıya yönetici API’leriyle bir halef, başka bir yönetici ya da bir service principal’ı Owner olarak atayabiliyor; mevcut erişimi inceleyip atamayı güncelleyebiliyor ya da kaldırabiliyor.

Ama Microsoft’un kendi uyarısı önemli: sahiplik ataması OAuth kimlik bilgilerini devretmiyor ya da yenilemiyor, kaynak sistemde yetki vermiyor ve bağlı iş yüklerinin çalışacağını garanti etmiyor. Yeni sahibin kimlik bilgilerini yeniden girmesi gerekebilir (API’de bu durum PendingOwner rolüyle görünüyor). Yani sahiplik devri bir erişim kurtarma aracı; çalışan bir bağlantının sihirli onarımı değil.

4. Veri bağlantısı politikaları

Politikalar Power BI yönetici portalında Data Policies → Data connection policies altında, üç sekmede yönetiliyor:

SekmeNe yapar?
Data policiesBağlantı türü bazında Blocked / Allowed kuralları; “diğer tüm türler” için varsayılan kural; engellenen türlere uç nokta istisnası
Authentication allowlistYalnızca izin verilen kimlik doğrulama yöntemleri (ör. OAuth 2.0 Entra ID, Service principal) kullanılabilir
Tenant allowlistEntra ID bulut bağlantıları yalnızca listedeki tenant’lara (en fazla 100 GUID)

Learn’e göre politikalar tenant genelinde mevcut ve yeni tüm bulut bağlantılarına uygulanıyor; güncellemelerin yayılması bir saate kadar sürebiliyor. Kurala uymayan yeni bir bağlantı oluşturulurken reddediliyor; mevcut bir bağlantı ise “Policy Evaluation Failure” durumuna düşüp çevrimdışı oluyor. Duyuru ayrıca bu kontrollerin her ağ geçidi, masaüstü istemcisi ya da veri yolu için kapsama sözü olmadığını ve iki allowlist’in bir güvenlik duvarı kuralı gibi çalışmadığını vurguluyor.

Uygulama planı: önce gör, sonra kısıtla

  1. Envanteri çıkarın (yukarıdaki betik). Kimlik doğrulama türü ve bağlantı türü dağılımını görün.
  2. Rol atamalarını tarayın. Tek Owner’lı ve kritik bağlantılara ikinci bir sorumlu (tercihen bir grup ya da service principal) belirleyin.
  3. Hedef politikayı yazın. Örneğin: “Bulut bağlantılarında yalnızca OAuth 2.0 Entra ID ve Service principal.”
  4. Etki analizini envanterle yapın. Bu politikayla çevrimdışı kalacak bağlantıları CSV’den filtreleyin; sahipleriyle önceden konuşun.
  5. Kademeli açın. Önce tek bir bağlantı türünü engelleyin ya da allowlist’i geniş tutun; bir saatlik yayılma süresini ve gece çalışan işleri hesaba katın.
  6. Envanteri düzenli çalıştırın. Haftalık bir CSV/lakehouse tablosu, politikanın etkisini ve yeni bağlantıları izlemenin en basit yolu.

İzleme tarafında daha geniş bir resim için Workspace Monitoring yazısına; tenant dışına veri paylaşımı tarafında ise Fabric IQ Share yazısına bakabilirsiniz.

Sınırlar ve dikkat

  • Her iki özellik de önizlemede; Learn’e göre adlar, ekranlar ve davranış GA’den önce değişebilir. Üretimde politika açmadan önce bir test tenant’ı ya da dar kapsamlı bir kural düşünün.
  • connectionRecency zamanları tam bir denetim kaydı, otomatik bağımlılık haritası ya da “bu bağlantı silinebilir” kanıtı değil. Microsoft da bunu açıkça belirtiyor.
  • Dakikada 10 istek sınırı büyük tenant’larda envanteri yavaşlatır; betiği zamanlanmış bir iş olarak çalıştırın.
  • Delete Connection yönetici API’si de var; envanterdeki “eski görünen” bağlantıları toplu silmeye kalkmayın.

Benim görüşüm

Bu yenilikte en değerli parça politikalar değil, envanter. Politikalar güçlü ama kör açıldığında iş durduran bir araç; envanter ise risksiz ve hemen fayda veriyor. Fabric yöneticisiyseniz bu hafta yapılacak tek şey, betiği bir kez çalıştırıp kimlik doğrulama türlerine bakmak olabilir. Politika kararını o tablo verir.

Kaynaklar

Faydalı bulduysanız LinkedIn'de paylaşın, sorularınızı orada yazın.

Sıradaki okuma Aynı konuda · Microsoft Fabric · 15 dkFabric Warehouse’ta SQL Pool Rehberi: vNode Tüketimi, İş Yükü İzolasyonu ve Ocak 2027 Değişikliği

Yorum yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

HABERDAR OL

Yeni rehberler, kategorilere ayrılmış tek bir e-postada.

Her pazartesi, o hafta yayımlanan yazılar konu başlıklarına göre derlenmiş olarak gelen kutunda. Yeni yazı yoksa e-posta da yok.

Onay e-postasındaki bağlantıya tıklamadan liste aktif olmaz. İstediğin an tek tıkla çıkabilirsin.