Microsoft Fabric artık “Power BI’ın yanındaki yeni ürün” değil, Microsoft’un veri ve yapay zekâ stratejisinin merkezi. 28 Eylül – 1 Ekim 2026’da Barselona’da yapılan FabCon Europe’ta yaklaşık 5.000 katılımcının önünde duyurulanlar bunu net biçimde gösterdi.
Bu yazıda Fabric’in ne olduğunu, FabCon’un en önemli duyurularını, maliyet ve yönetişim tarafındaki değişiklikleri ve bir BI ekibinin nereden başlayabileceğini topluyorum. Her yeniliğin yanında durumunu (GA mı, önizleme mi) belirttim; üretim planı yaparken bu ayrım hayati.
Fabric nedir?
Fabric, veri entegrasyonundan raporlamaya kadar tüm analitik iş yüklerini tek bir SaaS platformunda, tek bir depolama katmanı (OneLake) üzerinde toplayan Microsoft ürünü. Microsoft’un FabCon’da paylaştığı rakamlara göre 40.000’den fazla müşterisi var (Kanerika).
Platformu katman katman düşünmek işi kolaylaştırıyor:
- OneLake: Tüm verinin Delta Parquet formatında durduğu tek göl. Shortcut ve mirroring ile dış kaynaklar kopyalanmadan ya da sürekli çoğaltılarak bağlanıyor.
- Veri hazırlama: Data Factory (pipeline, Dataflow Gen2, Copy Job), Spark tabanlı Data Engineering, Data Warehouse ve SQL database.
- Gerçek zamanlı: Real-Time Intelligence; Eventstream, Eventhouse ve Activator ile akan veriye anında tepki.
- İş bağlamı: Power BI semantik modelleri ve üzerine gelen Fabric IQ ontolojileri.
- Tüketim ve eylem: Power BI raporları, Copilot, data agent’lar ve Fabric Apps.
Power BI bu yapının analitik vitrini. Fabric kapasitesi alan bir kurum, eski Power BI Premium haklarını da F SKU’lar üzerinden kullanıyor.
FabCon Europe 2026’nın öne çıkan duyuruları
Duyuruların ortak teması şu: kodu her satırıyla elle yazmak yerine sonucu tarif etmek, korkulukları (guardrail) belirlemek ve uygulamanın bir kısmını yapay zekâya bırakmak. Aşağıdaki tablo benim seçtiklerim; durum bilgisi Ekim 2026 itibarıyla.
| Duyuru | Durum | Ne işe yarıyor |
|---|---|---|
| Fabric IQ’nun Microsoft Copilot Chat ve Cowork’e entegrasyonu | GA | Copilot, Power BI semantik modellerindeki iş tanımlarıyla ve mevcut yetkilere uyarak yanıt veriyor |
| Fabric IQ MCP endpoint | GA | Güvenilir Power BI içgörülerini Fabric dışındaki ajan geliştirme ortamlarına açıyor |
| Fabric Runtime 2.0 | GA | Spark 4.1, Delta Lake 4.2 ve Python 3.13’ü bir araya getiriyor |
| Google BigQuery mirroring | GA | BigQuery verisini OneLake’e sürekli çoğaltıyor |
| Dataflow Gen1 → Gen2 Upgrade Wizard | Önizleme | Gen1 dataflow’ları yerinde Gen2’ye taşıyor; geri dönüşü yok |
| Data Engineering Agent (Osmos) | Önizleme | Hedefi tarif edilen ETL, migrasyon ve performans işlerini planlayıp çalıştırıyor |
| Fabric IQ ontolojileri | Önizleme | Müşteri, ürün, mağaza gibi iş kavramlarını ve ilişkilerini ortak bir katmanda tanımlıyor |
| On-demand billing ve F0 | Önizleme duyuruldu | Önceden kapasite ayırmadan kullandığın kadar ödeme |
| Policies in Fabric | Önizleme | Kullanıcı, öğe tipi ve çalışma alanına göre ayrıntılı kurallar |
| Deployment plans | Önizleme | YAML tabanlı, sıralı ve doğrulamalı dağıtımlar |
| Birleşik Copilot in Fabric | Özel önizleme | Tüm iş yüklerinde proje bağlamını hatırlayan tek bir Copilot |
Kaynak: James Serra’nın FabCon Barselona 2026 derlemesi ve Kanerika’nın özeti.
Not: Direct Lake’i bu yazıda tekrar anlatmıyorum; ayrıntılar için Fabric’te Direct Lake: Import ile DirectQuery Arasındaki Üçüncü Yol yazıma bakabilirsiniz.
Yapay zekâ ve ajanlar: Fabric’in yeni yüzü
FabCon’un asıl mesajı, yapay zekânın doğru cevap verebilmesi için önce yönetilen veriye ve ortak iş tanımlarına ihtiyaç duyduğuydu. Fabric bu bağlamı sağlayan katman olarak konumlanıyor.
Fabric IQ ve ontolojiler. Ontoloji, “müşteri”, “ürün”, “mağaza”, “sipariş” gibi kavramları ve aralarındaki ilişkileri tek bir yerde tanımlıyor. En önemli detay: mevcut Power BI semantik modellerindeki DAX ölçüleri yeniden yazılmadan kullanılabiliyor. Ontolojiyi doğal dille tarif edip yapay zekâya kurdurmak da mümkün; değişiklikler uygulanmadan önce kullanıcı onayına sunuluyor.
Data Engineering Agent (Osmos). Mühendis ulaşmak istediği sonucu, kaynakları ve doğrulama kriterlerini tarif ediyor; ajan Spark notebook’ları yazıp çalıştırıyor, Delta tablolarını oluşturuyor ve sonuçlara göre yaklaşımını düzeltiyor. Örneğin “satış dosyalarından bronze, silver, gold katmanlarını kur, kayıtları tekilleştir, ciro toplamlarının tuttuğunu doğrula” gibi bir görev verilebiliyor. Microsoft bunu şimdilik üretim için değil, değerlendirme için öneriyor.
Data agent’lar. Copilot Studio içindeki Fabric data agent’lar GA oldu. “Build agent with AI” özelliğiyle ajanın talimatlarını ve örnek sorgularını elle yazmak yerine ne yapması gerektiğini tarif etmek yetiyor.
Fabric Apps. Haziran 2026’da çıkan Fabric Apps, veriyi, fonksiyonları, depolamayı ve barındırmayı birleştirip Entra kimlik doğrulamasıyla uygulama yayınlamayı sağlıyor. Altındaki açık kaynak çatı Rayfin. Power BI Pro ve PPU kullanıcılarına uygulama başına 1 GB’a kadar Fabric Apps ve veritabanı ek ücret olmadan gelecek.
Benim çıkarımım: semantik model kalitesi artık bir yapay zekâ meselesi. İki departman marjı farklı hesaplıyorsa, Copilot da bunlardan birini seçip kendinden emin bir şekilde yanıtlayacak.
Kapasite ve maliyet: F SKU’lardan F0’a
Fabric kapasite bazlı fiyatlanıyor: bir F SKU satın alıyorsunuz ve tüm iş yükleri bu kapasitenin Capacity Unit’lerini (CU) paylaşıyor. Yıllık rezervasyon, kullandıkça öde fiyatına göre %40,5 tasarruf sağlıyor (Microsoft).
Karar verirken bilinmesi gereken eşikler:
- F64 kritik eşik. Power BI içeriklerinin ücretli kullanıcı lisansı olmadan görüntülenebilmesi ancak F64 ve üzerinde mümkün. Altındaki kapasitelerde izleyicilerin de Pro lisansı gerekiyor.
- Yayınlamak için Pro şart. Hangi kapasiteyi alırsanız alın, Power BI içeriği yayınlayan kişinin Pro lisansı olmalı.
- Daha büyük seçenekler. F4096 ve F8192 artık GA.
FabCon’daki maliyet duyuruları:
| Özellik | Durum | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| On-demand billing ve F0 | Önizleme duyuruldu, dağıtım yakında | “Sıfır” önceden ayrılan kapasiteyi ifade ediyor, ücretsiz işlem değil; tüketim faturaya yansıyor |
| Capacity overage | GA | Geçici aşımları kısıtlama (throttling) yerine faturalandırıyor; aşan CU saatleri kullandıkça öde fiyatının 3 katı |
| Workspace düzeyinde surge protection | Önizleme | Tek bir çalışma alanının kapasiteyi tüketmesini sınırlıyor |
| Capacity Metrics app geliştirmeleri | GA | Isı haritaları, en çok tüketenler ve chargeback desteği |
F0’ın asıl önemi OneLake tarafında: sürekli çalışan bir kapasite olmadan da göle veri okunup yazılabilecek. Bu, pilot projelerin başlangıç maliyetini düşürüyor. Ama sürekli çalışan iş yükleri için sabit kapasiteyle karşılaştırma yapmadan karar vermemek gerekiyor; kontrolsüz bir Spark işi artık doğrudan faturada görünecek.
Yönetişim ve DevOps
Herkesin geliştirici olabildiği bir platformda düzen ancak kurallarla korunur. Bu yıl Fabric’e gelen yönetişim özellikleri, yönetimi ayar ekranlarından koda taşıyor.
- Policies in Fabric (önizleme). Kullanıcı ya da grup, öğe tipi, çalışma alanı ve kapasite gibi özniteliklere göre kural yazılabiliyor. Örneğin üretim çalışma alanlarında Lakehouse, Notebook ve Pipeline oluşturmayı yalnızca veri mühendisleri grubuna açmak mümkün. Kurallar OneLake Catalog içinden yönetiliyor ve API ile CI/CD’ye bağlanabiliyor.
- Deployment plans (önizleme). Dağıtım adımları sürükle-bırak bir tuval üzerinde sıralanıyor ve YAML tek doğruluk kaynağı oluyor. Veri yükleme ve doğrulama, dağıtım öncesi ya da sonrası adım olarak plana ekleniyor; ayrı bir manuel kontrol listesine gerek kalmıyor.
- Git entegrasyonu (GA). Karşılaştırıp commit etme, seçici dallanma, dal çalışma alanları ve toplu içe/dışa aktarma API’leri genel kullanıma açıldı. Dosya düzeyinde commit önizlemede.
- OneLake catalog (GA ve önizleme). Tablo ve sütun düzeyinde keşif, veri önizleme ve merkezi “Govern” deneyimi GA. Excel içinden katalog keşfi ve Search API ise önizlemede.
- OneLake güvenliği. “View users in role” deneyimiyle bir tabloya kimin erişebildiği tek ekrandan denetlenebiliyor; giden ve gelen ağ koruması ile DLP erişim kısıtlaması GA.
Pratik önerim: ilk ajan ya da Copilot pilotundan önce çalışma alanı adlandırması, metrik sahipliği ve kimin neyi oluşturabileceği kararlarını yazılı hale getirin. Policies bu kararları uygulamanın aracı, kararın kendisi değil.
Nereden başlamalı? Perakende için bir yol haritası
Bir perakende şirketinde tipik tablo şöyle: satış ve stok bir SQL Server’da, kampanya verisi Excel’lerde, dış veriler (resmi istatistikler, fiyat takibi) ayrı scriptlerde. Fabric’e geçişi tek seferde değil, değer üreten küçük adımlarla planlamak en sağlıklısı.
- Envanter çıkarın. Kaynak sistemleri, SSIS paketlerini, dataflow’ları ve bunları kullanan raporları listeleyin. Ajanlar ve migrasyon araçları ancak eksiksiz bir envanterle doğru çalışır.
- İlk iş yükünü seçin. Günlük satış ve stok gibi herkesin baktığı ama sık güncellenmesi gereken bir alan iyi bir aday. Veriyi mirroring ya da Copy Job ile OneLake’e alıp medallion (bronze, silver, gold) yapısını kurun.
- Semantik modeli temizleyin. En çok kullanılan modellerde tekrar eden ölçüleri ayıklayın, her metriğe bir sahip atayın, isimlendirmeyi netleştirin. Copilot ve Fabric IQ bu tanımları olduğu gibi kullanacak.
- Kapasiteyi ölçerek büyütün. Küçük bir F SKU ya da F0 ile başlayın, Capacity Metrics uygulamasıyla tüketimi izleyin. İzleyici sayısı lisans maliyetini aşmaya başladığında F64’ü değerlendirin.
- Önizlemeleri sandbox’ta deneyin. Data Engineering Agent, ontolojiler ve Policies için ayrı bir çalışma alanı açın. GA olmadan üretim planı kurmayın.
- Yönetişimi baştan kurun. Git entegrasyonunu ve dal çalışma alanlarını ilk günden kullanın; sonradan eklemek çok daha zor.
Sonuç
Fabric 2026’da olgun bir kurumsal platforma dönüştü: veri, iş bağlamı, yapay zekâ ve uygulama aynı çatı altında birleşiyor. Ama duyuruların önemli bir kısmı hâlâ önizlemede ve yapay zekâ ancak arkasındaki tanımlar kadar iyi.
Kendi gözlemim şu: önümüzdeki dönemde fark yaratacak olan en yeni özelliği ilk deneyenler değil, semantik modelini ve yönetişimini bugünden düzene sokanlar olacak. Siz Fabric yolculuğunun hangi adımındasınız?
Kaynaklar
- Announcements from the Microsoft Fabric Community Conference — Barcelona 2026 (James Serra, SQLServerCentral)
- FabCon Europe 2026: Major Announcements and What They Mean for Enterprises (Kanerika)
- FabCon and SQLCon 2026 in Barcelona (Microsoft Azure Blog)
- Fabric September 2026 Feature Summary
- Build, deploy, and govern Microsoft Fabric at scale
- Data Engineering Agent overview (Microsoft Learn)
- Fabric IQ ontology overview (Microsoft Learn)
- Policies in Fabric (Microsoft Learn)
- Capacity overage (Microsoft Learn)
- Power BI pricing (Microsoft)
HABERDAR OL
Yeni rehberler, kategorilere ayrılmış tek bir e-postada.
Her pazartesi, o hafta yayımlanan yazılar konu başlıklarına göre derlenmiş olarak gelen kutunda. Yeni yazı yoksa e-posta da yok.
1 yorum