Yazar: @atilayberber
Fabric Eylül 2026 özeti, Microsoft’un bugüne kadar yayımladığı en uzun aylık güncelleme: yüzden fazla başlık, okuması iki saati aşan bir yazı. FabCon Europe’un manşet duyurularını (Fabric IQ’nun Copilot Chat’e gelmesi, Osmos, ontolojiler, F0, Policies) Microsoft Fabric 2026: FabCon Sonrası Neler Değişti? yazımda zaten topladım. Bu yazıda ise manşetlerin gölgesinde kalan ama günlük işinizi doğrudan etkileyecek yenilikleri seçtim.
Not: Fabric’in Ekim 2026 özeti henüz yayımlanmadı; bu yazı şu an elimizdeki en güncel resmi özete, yani Eylül 2026’ya dayanıyor. Bu yazı aynı zamanda sitedeki Aylık Güncelleme Notları serisinin bir parçası; her ay Power BI ve Fabric güncellemelerini burada ayrı ayrı ele alacağım.
Kısaca: Bu yazıda seçtiklerim
| Yenilik | Alan | Durum |
|---|---|---|
| Git: Compare and commit, branch workspace | Platform / CI/CD | GA |
| DLP ile erişim kısıtlama | Platform / Yönetişim | GA |
| Fabric Core MCP Server | Platform / Yapay zekâ | GA |
| OneLake Table Read API | OneLake | Önizleme |
| Custom Live Pools | Data Engineering | GA |
| Notebook toolkit (FNTK) ve Spark connector for SQL databases | Data Engineering | Önizleme / GA |
| Custom SQL pools ve yeni analitik fonksiyonlar | Data Warehouse | GA / Önizleme |
| Business Events | Real-Time Intelligence | GA |
| Data agent: görselleştirme, 1000 satır, Topics | Fabric IQ | GA / Önizleme |
| Lakehouse maintenance activity ve retry back-off | Data Factory / Pipelines | GA |
| Copy job: CDC ve SCD Type 2 | Data Factory | GA |
| Mirroring: BigQuery ve SharePoint List | Data Factory | GA |
| Dataflow Gen2: My Queries ve e-posta gönderme | Data Factory | GA / Önizleme |
| Bağlantı politikaları (kimlik doğrulama ve tenant izin listesi) | Yönetişim | GA |
| Database Hub | Veritabanları | Önizleme |
Platform ve yönetişim
Git entegrasyonu olgunlaştı (GA)
Fabric Git entegrasyonundaki compare deneyimi artık commit’i de kapsıyor. Commit, update ya da çakışma çözmeden önce çalışma alanınızla bağlı branch arasındaki farkı yan yana ya da satır içi görebiliyorsunuz. Alt klasör desteği ve tüm desteklenen Fabric öğeleri dahil.
Branch workspace de GA oldu. Branch out, switch ve checkout işlemleri artık Source control panelinin içinde; hangi repo, branch ve klasöre bağlı olduğunuz ana görünümde yazıyor. Branch’i Fabric dışında otomatik oluşturuyorsanız ilişkiyi Create Workspace Relation API ile kurabiliyorsunuz.
Pratik karşılığı: Power BI raporlarını ve Fabric öğelerini kod gibi yönetmek isteyen ekipler için “neyi commit ediyorum?” sorusu artık Fabric içinde cevaplanıyor.
DLP ile erişimi otomatik kısıtlama (GA)
Microsoft Purview DLP politikaları hassas veri tespit ettiğinde artık yalnızca uyarı üretmiyor; ilgili Fabric öğesine misafir kullanıcıların ya da tüm kullanıcıların erişimini otomatik kısıtlayabiliyor. Politika ipuçları, uyarılar ve denetim kayıtlarıyla birlikte çalışıyor. Finans ve sağlık gibi düzenlemeye tabi sektörler için “tespit ettik ama kimse bir şey yapmadı” aşamasını ortadan kaldırıyor.
Fabric Core MCP Server (GA)
Yapay zekâ ajanları artık Fabric’le bulutta barındırılan, güvenli bir MCP uç noktası üzerinden çalışabiliyor. MCP uyumlu her istemci Entra ID ile kimlik doğrulayıp bağlanıyor; yerel sunucu kurmak gerekmiyor. Ajanlar OneLake kataloğunda arama yapabiliyor, çalışma alanlarını, öğeleri, klasörleri ve yetkileri yönetebiliyor, kapasite bilgisini görebiliyor. Her işlem mevcut rol tabanlı yetkilere uyuyor ve Fabric denetim kayıtlarına düşüyor.
Bunu Fabric IQ MCP endpoint’iyle karıştırmayın: IQ tarafı iş verisine (semantic model, rapor) erişim sağlıyor, Core MCP ise platformun kendisini yönetmeye yarıyor. Power BI tarafındaki MCP kullanımını Power BI Authoring MCP Server rehberimde anlatmıştım.
Bağlantı politikaları (GA)
Kiracı yöneticileri Power BI Admin portalından iki yeni, kiracı genelinde geçerli politika tanımlayabiliyor:
- Kimlik doğrulama izin listesi: Bulut bağlantılarının hangi kimlik doğrulama yöntemlerini (Basic, service principal, OAuth 2.0 Entra ID gibi) kullanabileceği.
- Tenant izin listesi: Bulut bağlantılarının ulaşabileceği Entra ID kiracıları (en fazla 100).
Zorlama açıkken kurala uymayan bağlantılar, yeni ve mevcut olanlar dahil, politika değerlendirmesinde başarısız oluyor. Yani Basic kimlik doğrulamayı kapatmaya karar verirseniz önce hangi bağlantıların bunu kullandığını listeleyin; aksi halde ertesi sabah bazı refresh’ler hata verir.
OneLake
OneLake Table Read API (önizleme)
Delta ve Iceberg uyumlu Table API’leri genişletiliyor: keşfedilen tablolardan veriyi doğrudan okuyabiliyorsunuz. API OneLake security ile tam entegre; satır ve kolon düzeyi güvenlik her istekte uygulanıyor ve sonuç Apache Arrow formatında geliyor. Hedef kitle, Fabric Apps (Rayfin) ve data agent gibi uygulamalar. Kendi uygulamanızdan OneLake’e güvenli ve hafif bir okuma kapısı arıyorsanız yakından izlemeye değer.
Data Engineering
Custom Live Pools (GA)
Notebook’lar için önceden ısıtılmış Spark kümeleri. Belirlediğiniz bir zaman aralığında kümeler hazır bekliyor; kütüphaneleriniz Full publishing modundaki bir Fabric environment ile önceden kurulu oluyor. Microsoft’un iç testlerinde oturum açılışı beş saniyeye kadar düşüyor. Etkileşimli keşif, zamanlanmış notebook’lar ve pipeline’dan tetiklenen notebook’lar için geçerli. Önizlemede ayrıca bu havuzların yönetimini çalışma alanı üyelerine devretmek de mümkün.
Dikkat: Havuz sizin belirlediğiniz süre boyunca sıcak tutuluyor; bu da kapasite tüketimi demek. Takvimi gerçek kullanım saatlerine göre ayarlayın.
Notebook toolkit (FNTK) ve Spark connector for SQL databases
- Fabric Notebook Toolkit (önizleme): GitHub Copilot CLI, OpenAI Codex ve Claude Code gibi kodlama ajanlarının Fabric notebook’larını uçtan uca geliştirebilmesi için bir Python kütüphanesi. Ajan doğru çalışma alanını ve notebook’u seçebiliyor, Lakehouse ve runtime bağlamını anlıyor, ilgili hücreyi güvenle düzenleyip notebook’u çalıştırıyor ve hataları teşhis ediyor.
- Spark connector for SQL databases (GA): SQL Server, Azure SQL, Managed Instance ve Fabric SQL database’e Spark’tan okuma ve toplu yazma. Fabric’te otomatik olarak Entra kimlik doğrulaması kullanıyor ve RLS, CLS, OLS gibi SQL güvenlik kurallarına uyuyor.
Ajan tabanlı veri mühendisliğinin genel resmini Osmos yazımda tartışmıştım; FNTK bu resmin “kendi ajanını getir” tarafı.
Data Warehouse
Custom SQL pools (GA) ve yeni analitik fonksiyonlar (önizleme)
Custom SQL pools ile tek bir çalışma alanında birden fazla izole SQL havuzu oluşturup her birine işlem gücünün bir yüzdesini atayabiliyorsunuz. Sorgular uygulama bağlamına göre doğru havuza yönleniyor. Sonuç: gece yüklemesi, kritik raporların sorgularını yavaşlatmıyor. Sorguyu türüne göre sınıflandıran Statement Type classifier da GA.
Yeni analitik fonksiyonlar önizlemede: MEDIAN, QUANTILE, APPROX_MEDIAN ve APPROX_QUANTILE, hem aggregate hem window formunda. PERCENTILE_CONT ve PERCENTILE_DISC artık aggregate sözdizimini de destekliyor. Medyan sepet tutarı gibi dağılım metriklerini tek satırda hesaplamak mümkün:
SELECT StoreId,
MEDIAN(BasketAmount) AS MedianBasket,
QUANTILE(BasketAmount, 0.9) AS P90Basket
FROM dbo.Sales
GROUP BY StoreId;
Fonksiyonlar önizlemede olduğu için sözdizimini dokümantasyonla doğrulayın.
Real-Time Intelligence
Business Events (GA)
Business event, başka bir ekibin ya da otomasyonun tepki vermesi gereken anlamlı bir iş olayı: sipariş verildi, ödeme başarısız oldu, stok eşiğin altına düştü, onay gerekiyor. Ham telemetriden farkı, olayın iş anlamını taşıması. Real-Time Intelligence’ta her olay Event Schema Set içindeki ortak bir şemaya uyuyor; böylece yayımlayanlar ve tüketenler alanlar, veri tipleri ve sürüm konusunda anlaşıyor. Real-time hub bu olayları keşfetmenin ve yönetmenin merkezi.
Benzer bir mantık, Activator’ın artık Copy job, Dataflow ve User Data Function’ı eylem olarak tetikleyebilmesinde de var (GA). “Stok eşiğin altına düştü → yeniden sipariş akışını başlat” türü senaryolar kod yazmadan kuruluyor.
Fabric IQ ve data agent’lar
Fabric IQ’nun büyük resmini FabCon yazımda ve yakında yayımlanacak ontoloji yazımda ele alıyorum. Burada data agent’lara gelen üç pratik yeniliği öne çıkarıyorum:
- Görselleştirme (GA): Data agent artık metin ve tablonun yanında etkileşimli line, bar, column, pie, scatter ve area grafikleri döndürüyor.
- 1000 satıra kadar yanıt (önizleme): Eskiden en fazla 25 satır dönüyordu. Önizleme runtime’ına geçen ajan, özetin ardından 1000 satıra kadar tablo önizlemesi veriyor. Microsoft sıradaki adım olarak hassasiyet etiketlerini koruyarak Excel’e indirmeyi planlıyor.
- Topics (önizleme): Veri kaynağı başına bir milyon karaktere kadar konu bazlı rehberlik. Satış, stok, müşteri gibi bölümler halinde iş tanımları, ilişkiler ve hesaplama kuralları yazıyorsunuz; ajan yalnızca soruyla ilgili bölümü sorgu üretimine gönderiyor.
Topics, data agent kuran herkes için önemli: “talimat alanı yetmiyor” sorununa doğrudan cevap. Data agent kurulumunu Fabric Data Agent yazımda anlatmıştım.
Data Factory
Pipelines: Lakehouse maintenance ve retry back-off (GA)
- Lakehouse maintenance activity: VACUUM ve OPTIMIZE (V-Order dahil) işlemlerini doğrudan pipeline adımı olarak çalıştırıyorsunuz. Tablo bakımını ayrı notebook’larla yönetmeye gerek kalmıyor.
- Retry back-off: Yeniden denemeler sabit aralık yerine giderek artan bekleme süresiyle yapılabiliyor (minimum ve maksimum sınırlarla). Geçici hatalarda ve throttling’de zincirleme başarısızlıkları azaltıyor.
Copy job: CDC ve SCD Type 2 (GA)
Copy job, CDC açık kaynaklardan eklenen, güncellenen ve silinen kayıtları çoğaltabiliyor; ilk yüklemeden sonra yalnızca değişiklikleri işliyor ve durumu çalıştırmalar arasında kendisi yönetiyor. Merge yazma yöntemiyle hedefte her kaydın son hali tutuluyor. Geçmişi korumak isteyenler için SCD Type 2 de GA; CDC ve SCD Type 2 için staging veritabanı ve şemasını da artık siz seçebiliyorsunuz. Snowflake read-only veritabanlarından CDC ve audit kolonları da bu paketin içinde.
Mirroring: Google BigQuery ve SharePoint List (GA)
BigQuery ve SharePoint List verisi OneLake’e sürekli çoğaltılabiliyor ve artık üretimde, standart destek kapsamında kullanılabiliyor. SharePoint List mirroring, Excel ve liste tabanlı operasyonel verinin raporlara girmesi için en zahmetsiz yollardan biri haline geliyor.
Dataflow Gen2: My Queries ve e-posta gönderme
- My Queries (GA): Her dataflow’da yeniden kurduğunuz tarih tablosu ya da lookup sorgusunu bir kez kaydedip başka dataflow’lara içe aktarıyorsunuz. Ekiple paylaşım için Shared queries önizlemede.
- Send email (önizleme): Bir sorguyu seçip Actions altından Outlook bağlantısıyla e-posta gönderiyorsunuz; alıcı, konu ve gövde sabit değer, parametre ya da sorgu sonucundan gelebiliyor. Boolean bir sorguya bağlayarak yalnızca koşul sağlandığında göndermek mümkün. Örneğin “refresh sonrası negatif stok varsa sorumluya mail at”.
Gen1’den Gen2’ye geçişle ilgili ayrıntılı rehberim yakında yayında olacak.
Veritabanları
Database Hub (önizleme)
Azure, şirket içi, Fabric ve çoklu bulut ortamlarındaki veritabanı varlığını tek bir operasyon ekranında topluyor. İlk aşamada Azure SQL Database, Managed Instance, Azure VM üzerindeki SQL Server, Arc ile bağlı SQL Server, PostgreSQL, Cosmos DB ve Fabric SQL database destekleniyor. Dikkat gerektiren sinyalleri öne çıkarıyor ve aynı yerden inceleyip aksiyon almayı sağlıyor. DBA’ler için Fabric’in “sadece analitik” algısını değiştirecek bir adım.
Benim çıkarımlarım
- Ajanlar platforma yerleşiyor: Core MCP, FNTK ve data agent iyileştirmeleri aynı yöne bakıyor. Fabric artık hem insanların hem ajanların çalıştığı bir ortam olarak tasarlanıyor; yetki ve denetim kayıtları bu yüzden hiç olmadığı kadar önemli.
- Yönetişim varsayılan hale geliyor: DLP ile otomatik kısıtlama ve bağlantı politikaları, yöneticilerin elle denetim yapmak yerine kural yazmasını sağlıyor. Ama mevcut bağlantıları etkilediği için devreye almadan önce envanter çıkarın.
- Data Factory’de “küçük” GA’lar büyük fark yaratıyor: CDC, SCD Type 2, retry back-off ve Lakehouse bakımı, eskiden notebook’larla ve elle yazılan mantıkla çözülen işleri standart hale getiriyor.
Bu ay ne yapmalı?
- Git kullanan çalışma alanlarında compare and commit akışını deneyin; branch workspace ile bir özellik dalı açın.
- Bağlantı envanteri çıkarın: Basic kimlik doğrulama ya da dış kiracıya giden bağlantılar varsa politika açmadan önce listeleyin.
- Spark ağırlıklı ekipler Custom Live Pools’u mesai saatlerine göre planlayıp açılış sürelerini ölçsün.
- Data agent kullanıyorsanız talimatlarınızı Topics yapısına taşımayı değerlendirin.
- Pipeline’larda sabit retry’ları back-off’a çevirin, tablo bakımını Lakehouse maintenance activity’ye taşıyın.
Kaynaklar
Fabric Ekim özeti yayımlandığında bu serinin bir sonraki yazısında görüşmek üzere. Sizin için bu listedeki en önemli yenilik hangisi? LinkedIn’de yazın.

1 yorum