Yazar: @atilayberber
Bir satış müdürünün sabahını düşünün. Eskiden: Power BI’ı açar, doğru workspace’i bulur, raporu açar, bölge filtresini seçer, iki sayfa arasında gidip gelir, rakamı Excel’e kopyalar, ekibine e-posta yazar. Ekim 2026 itibarıyla: Outlook’un ya da Teams’in yanındaki Copilot Chat’e “Satış Performansı raporuna göre bu çeyreği geçen çeyrekle bölge bazında karşılaştır” yazar, cevabı alır, ardından “bu bulguları ekibime özetleyen bir e-posta taslağı hazırla” der.
Raporu hiç açmadan.
FabCon Barcelona’da genel kullanıma açılan Fabric IQ in Microsoft Copilot Chat and Cowork, BI dünyasının en rahatsız edici sorusunu masaya koydu: Kullanıcılar cevabı sohbetten alıyorsa, dashboard’a hâlâ ihtiyaç var mı?
Kısaca: Bu yazıda neler var?
- Ne değişti? Fabric IQ’nun Copilot Chat ve Cowork’e gelmesi
- Q&A emekliye ayrılıyor: Aralık 2026 neden bir dönüm noktası?
- İki kamp: “Dashboard öldü” ve “Dashboard güvenin kendisi”
- Benim görüşüm: Dashboard ölmüyor, rolü değişiyor
- BI ekiplerinin ölçmesi gereken yeni metrikler
- Yöneticiler için hazırlık listesi
Ne değişti?
Microsoft’un Barcelona’da GA olarak duyurduğu parçalar şöyle:
| Duyuru | Durum | Ne anlama geliyor? |
|---|---|---|
| Fabric IQ in Microsoft Copilot Chat ve Cowork | GA | Yönetişimli Power BI içgörüleri, kullanıcının zaten çalıştığı Copilot deneyimine geliyor |
| Fabric IQ MCP endpoint | GA | Aynı güvenilir Power BI içgörüleri Fabric dışındaki ajan geliştirme ortamlarına açılıyor |
| Fabric data agents in Copilot Studio | GA | Kurumsal ajanlar yönetişimli veriye bağlanabiliyor |
| Restrict from Copilot | GA | Hangi içeriğin Copilot’a açılmayacağını yöneticiler belirleyebiliyor |
| Microsoft 365 Copilot inside Power BI ve Fabric | Genel önizleme | Varsayılan olarak kapalı, lisanslı ilk önizleme |
| Fabric data agents in Copilot Chat | Sneak peek | Henüz yalnızca gösterim |
Kritik detaylar şunlar: Cowork deneyimi Power BI raporlarını ve altındaki semantic model’leri kullanıyor, mevcut yetkileri ve row-level security’yi koruyor. Eylül duyurusu ayrıca cevaplarda kaynak gösterimi (citation), duyarlılık etiketleri (sensitivity labels) ve organizasyon uygulamaları üzerinden yayımlanan raporların kapsama alınmasını öne çıkarıyor. Microsoft bu içgörülerin ek AI token maliyeti olmadan sunulduğunu söylüyor; normal Copilot/Cowork lisansları ve geçerli kullanım ücretleri ise yine uygulanıyor.
Yani satış müdürü, raporda görmeye yetkili olmadığı bir bölgenin rakamını sohbette de göremiyor. Teknik olarak bu, “dashboard’u atla” değil, “dashboard’un arkasındaki modele başka bir kapıdan gir” demek.
Data agent’ları Teams ve Microsoft 365 Copilot’ta kurmayı daha önce ayrı bir rehberde anlatmıştım; bu yazıda kuruluma değil, bu değişimin BI’ın kendisine ne yaptığına odaklanıyorum.
Q&A emekliye ayrılıyor
Bu tartışmanın zamanlaması tesadüf değil. Microsoft Message Center duyurusu MC1218421’e göre:
- Power BI Q&A deneyimleri ve Q&A Setup, Aralık 2026 sonuna kadar emekliye ayrılıyor.
- Aralık 2026’dan itibaren yeni Q&A görseli oluşturulamıyor.
- Mevcut Q&A görselleri çalışmayı durduracak ve kaldırılacak.
- Eş anlamlılar (synonyms), dilsel ilişkiler ve Teach Q&A gibi kurulum araçları da emekliye ayrılıyor.
- Yerine önerilen: Power BI Copilot ve Prep data for AI.
Yani Power BI’ın on yıla yakın “doğal dille soru sor” yaklaşımı resmen kapanıyor ve yerini üretken yapay zekâya bırakıyor. Raporlarınızda Q&A görseli varsa, bu bir tartışma konusu değil, bir yapılacaklar listesi maddesi.
İki kamp
Kamp 1: “Dashboard öldü”
Bu kampın gözlemi bence kısmen doğru:
- Çoğu dashboard’un kullanım istatistikleri zaten acı verici. Haftalarca emek verilen bir raporu ayda birkaç kişi açıyor ve çoğu tek bir rakama bakıp çıkıyor.
- Kullanıcı soruyu kendi kelimeleriyle sormak istiyor, BI ekibinin önceden tahmin ettiği filtreler arasında gezinmek istemiyor.
- Cevap, iş akışının içinde geliyor: E-postada, Teams’te, toplantı notunda. Bağlam değiştirme maliyeti sıfıra yaklaşıyor.
- “Bir dashboard daha yapalım” talebinin büyük kısmı aslında “bir soruya cevap istiyorum” demek.
Kamp 2: “Dashboard güvenin kendisi”
Karşı kampın argümanları da en az o kadar güçlü:
- Sohbet, bilmediğinizi sormanızı sağlamaz. Dashboard, sormayı düşünmediğiniz şeyi gösterir: kırmızıya dönen bir KPI, beklenmedik bir düşüş, sıra dışı bir mağaza.
- Copilot deterministik değil. Microsoft’un kendi dokümantasyonu bile Copilot çıktısının her seferinde aynı olmayabileceğini belirtiyor. Yönetim kurulu sunumunda “geçen hafta başka bir rakam söylemişti” cümlesi kimsenin duymak istemediği bir cümle.
- Ortak görünüm. Haftalık operasyon toplantısında herkes aynı ekrana bakıyorsa, tartışma rakam üzerine değil aksiyon üzerine olur. On kişinin on farklı sohbet cevabı bunu sağlamaz.
- İzleme bir sohbet değil. Mağaza stok seviyesini, kasa kuyruklarını ya da sipariş akışını izleyen operasyonel ekranlar, kimsenin soru sormasını beklemez.
Benim görüşüm: Dashboard ölmüyor, rolü değişiyor
Bence doğru soru “dashboard mu, sohbet mi?” değil. Doğru soru şu: Hangi kullanım hangi kapıdan girmeli?
| Kullanım | En iyi kapı |
|---|---|
| Ad hoc soru (“Geçen ay İzmir’deki mağazalarda en çok düşen kategori?”) | Copilot Chat / data agent |
| Rutin izleme ve istisnalar (KPI’lar, uyarılar) | Dashboard + Activator uyarıları |
| Toplantıda ortak görünüm | Dashboard |
| Derinlemesine analiz | Rapor + analist |
| Veri girişi ve aksiyon (hedef revizyonu, onay) | Fabric App |
Bu tabloda gözden kaçmaması gereken bir şey var: Bütün kapılar aynı semantic model’e açılıyor. Copilot Chat cevabını raporun gelir tanımından alıyor. Bu yüzden dashboard’un önemi azalırken, onun arkasındaki modelin önemi artıyor. Dashboard tasarımı bir vitrin işi olmaktan çıkıp, modelin “sözleşmesi” olmaya dönüşüyor: Hangi rakamın resmi rakam olduğunu, hangi tanımın kullanıldığını gösteren referans.
Bir de dürüst olalım: Copilot Chat’in kötü bir modeli kurtarmayacağını düşünüyorum. Model kötüyse, eskiden kötü rapor üretiyordu, şimdi kötü cevap üretecek. Hem de daha ikna edici bir tonda. Bunu ayrı bir yazıda detaylandırdım.
BI ekiplerinin ölçmesi gereken yeni metrikler
Rapor görüntülenme sayısı artık BI’ın değerini tek başına ölçmüyor. Kullanıcı rakamı sohbetten alıyorsa, raporunuz “kimse açmıyor” görünürken modeliniz her gün yüzlerce soruya cevap veriyor olabilir. Takip edilmesi gerekenler:
- Model bazlı tüketim: Rapor değil, semantic model ne kadar sorgulanıyor? Copilot üzerinden gelen sorgular da bu tabloya girmeli.
- Cevap kalitesi: Kullanıcıların düzelttiği ya da itiraz ettiği cevaplar.
- Approved for Copilot kapsamı: Copilot’a resmi olarak açtığınız modellerin oranı.
- Kapasite tüketimi: Copilot kullanımı kapasiteden yer. Bu konuyu kapasite yazısında detaylı anlattım.
Yöneticiler için hazırlık listesi
- Q&A envanteri çıkarın. Q&A görseli kullanan raporları bulun; Aralık sonunda bu görseller çalışmayacak.
- Hangi modeller Copilot’a açılacak? Test edilmiş, açıklamaları yazılmış modelleri “Approved for Copilot” olarak işaretleyin; hassas içerik için Restrict from Copilot’u değerlendirin.
- Prep data for AI ile başlayın. AI data schema, AI instructions ve verified answers, Q&A Setup’ın yerini alan araçlar.
- Kullanıcıları eğitin. “Cevabın kaynağını kontrol et” alışkanlığı, sohbet tabanlı BI’ın en önemli güvenlik önlemi.
- Dashboard portföyünüzü gözden geçirin. Kimsenin açmadığı ve sadece bir soruya cevap veren raporlar emekliye ayrılmaya aday; operasyonel izleme ekranları ise güçlendirilmeye.
Sonuç
Copilot Chat Power BI’ın yeni ön kapısı oldu; ama tek kapısı olmadı. Ad hoc soruların büyük kısmı sohbete taşınacak ve bu iyi bir şey. Dashboard ise izleme, istisna yönetimi ve ortak görünüm için yaşamaya devam edecek. Asıl kazanan, iki kapının da açıldığı oda olacak: İyi tasarlanmış, iyi belgelenmiş, güvenilir semantic model.
Sizin kurumunuzda durum ne? Kullanıcılarınız raporu mu açıyor, Copilot’a mı soruyor? Yorumlarda ya da LinkedIn’de paylaşın, merak ediyorum.
Kaynaklar
- Announcements from FabCon Barcelona 2026 (James Serra)
- MC1218421 – Retirement of Power BI Q&A
- Prep data for AI in Power BI (Microsoft Learn)
- Microsoft 365 Copilot will now answer questions using your Power BI reports (Collab365)
HABERDAR OL
Yeni rehberler, kategorilere ayrılmış tek bir e-postada.
Her pazartesi, o hafta yayımlanan yazılar konu başlıklarına göre derlenmiş olarak gelen kutunda. Yeni yazı yoksa e-posta da yok.